Η Ομάδα Εργασίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ανταγωνιστικότητα και την Ανάπτυξη – Τουρισμός συνεδρίασε στο κτίριο Justus Lipsius υπό την Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Κεντρικό θέμα της πολιτικής συζήτησης ήταν η “Ανάπτυξη Προορισμών: Διάχυση των οφελών του Τουρισμού”.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της συνεδρίασης, η Προεδρία είχε καταρτίσει σχετικό έγγραφο συζήτησης στις 7 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ ακολούθησε ενημερωτικό σημείωμα της Προεδρίας στις 16 Σεπτεμβρίου. Τα δημόσια αρχεία του Συμβουλίου επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του εγγράφου και την ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης, χωρίς ωστόσο να έχουν δημοσιοποιηθεί αναλυτικά αποτελέσματα από τη συζήτηση της 23ης Σεπτεμβρίου.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή τουριστική πολιτική στρέφεται περισσότερο στην αντιμετώπιση της άνισης κατανομής της τουριστικής ζήτησης, με ορισμένους προορισμούς να αντιμετωπίζουν υψηλές πιέσεις από τις τουριστικές ροές και άλλες περιοχές να καταγράφουν περιορισμένη τουριστική δραστηριότητα.
Στις προτεραιότητες της Ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 περιλαμβάνεται η επίτευξη μεγαλύτερης ισορροπίας στην τουριστική ανάπτυξη. Παράλληλα, η Προεδρία προετοιμάζεται για την επικείμενη Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό και έχει αναδείξει την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Η συζήτηση για την ανάπτυξη των προορισμών βασίζεται και στα συμπεράσματα που υιοθέτησε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 28 Μαΐου 2026 σχετικά με τη δημιουργία ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού τουριστικού τομέα. Το Συμβούλιο αναγνώρισε την άνιση τουριστική ανάπτυξη ως μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκοί προορισμοί και ζήτησε πολιτικές που θα αντιμετωπίζουν τόσο την υπερβολική τουριστική πίεση σε καθιερωμένους προορισμούς όσο και τη χαμηλότερη επισκεψιμότητα σε λιγότερο γνωστές περιοχές.
Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο ζήτησε καλύτερη κατανόηση των φαινομένων άνισης τουριστικής ανάπτυξης, την κατάρτιση κατάλληλων εθνικών και περιφερειακών πολιτικών και μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, ανέδειξε τη βελτίωση της συνδεσιμότητας και της περιφερειακής ισορροπίας ως εργαλεία για τη στήριξη της τουριστικής ανάπτυξης σε περιφερειακούς, αγροτικούς, νησιωτικούς, ορεινούς και απομακρυσμένους προορισμούς.
Το πλαίσιο πολιτικής προβλέπει επίσης ενισχυμένο ρόλο για τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, τους οργανισμούς διαχείρισης προορισμών, τις τουριστικές επιχειρήσεις και τις επαγγελματικές ενώσεις του κλάδου. Το Συμβούλιο έχει ζητήσει ισχυρότερη πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και καλύτερο συντονισμό μεταξύ αυτών των φορέων, των εθνικών κυβερνήσεων και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με το Συμβούλιο, ο κλάδος αντιστοιχούσε περίπου στο 7% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ και στο 10% της απασχόλησης το 2024, ενώ υποστήριζε περίπου 4,6 εκατ. επιχειρήσεις, στην πλειονότητά τους μικρές και μεσαίες.
Η συνδεσιμότητα αποτελεί ακόμη έναν βασικό άξονα της προσέγγισης της ΕΕ για την ανάπτυξη προορισμών. Το Συμβούλιο έχει ζητήσει αξιόπιστες, οικονομικά προσιτές, προσβάσιμες και καθ’όλη τη διάρκεια του έτους αεροπορικές, χερσαίες και θαλάσσιες συνδέσεις, καθώς και βελτίωση των πολυτροπικών μεταφορών. Οι συστάσεις περιλαμβάνουν επίσης τη συνεκτίμηση των ιδιαίτερων αναγκών συνδεσιμότητας των νησιωτικών, περιφερειακών, εξόχως απόκεντρων και απομακρυσμένων περιοχών.
Η συζήτηση για τη διάχυση των οφελών του τουρισμού πραγματοποιείται επίσης σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκοί θεσμοί εξετάζουν στενότερα τη σχέση μεταξύ τουριστικής δραστηριότητας και διαθεσιμότητας κατοικιών σε προορισμούς με υψηλή ζήτηση.
Οι κανόνες της ΕΕ για τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις καταλυμάτων εφαρμόζονται από τις 20 Μαΐου 2026. Το πλαίσιο θεσπίζει κοινές απαιτήσεις για τη συλλογή και την ανταλλαγή δεδομένων από οικοδεσπότες και διαδικτυακές πλατφόρμες, παρέχοντας στις δημόσιες αρχές περισσότερες πληροφορίες για τη διαμόρφωση πολιτικών στους τομείς του τουρισμού και της στέγασης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης παρουσιάσει προτάσεις με στόχο να παρέχει στις εθνικές και τοπικές αρχές σαφέστερες προϋποθέσεις για την επιβολή περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές όπου καταγράφονται πιέσεις στην αγορά κατοικίας. Οι προτάσεις προβλέπουν ότι τα σχετικά μέτρα θα πρέπει να συνδέονται με τεκμηριωμένα στοιχεία τοπικής στεγαστικής πίεσης και παραμένουν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για ιδιοκτήτες, ταξιδιώτες και τοπικές επιχειρήσεις, αλλά παράλληλα μπορούν να αυξήσουν την πίεση στις τοπικές κοινωνίες σε προορισμούς όπου υπάρχουν ελλείψεις κατοικιών και υψηλή τουριστική ζήτηση.
Σε επίπεδο προορισμών, η συζήτηση για την περιφερειακή ισορροπία συνδέεται ολοένα περισσότερο με τη διαχείριση των τουριστικών ροών. Πρόσφατες ευρωπαϊκές τουριστικές πολιτικές περιλαμβάνουν μέτρα για την επέκταση της ζήτησης πέρα από τις περιόδους αιχμής, την κατεύθυνση επισκεπτών προς λιγότερο ανεπτυγμένους τουριστικά προορισμούς και τη στενότερη σύνδεση του τουρισμού με την περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη, τις μεταφορές και τον σχεδιασμό υποδομών.
Η Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό αναμένεται να συνδέσει αρκετούς από αυτούς τους άξονες πολιτικής, μεταξύ των οποίων η ανταγωνιστικότητα, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η διαχείριση προορισμών, η συνδεσιμότητα και οι κοινωνικές επιπτώσεις του τουρισμού. Η Ιρλανδική Προεδρία έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να προωθήσει τις εργασίες για τη στρατηγική κατά τη διάρκεια της θητείας της, η οποία ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026.
Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τον τουρισμό καλούν επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη, κατά την κατάρτιση της στρατηγικής, τις προτεραιότητες που αφορούν την ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη, τη συνδεσιμότητα, την ψηφιοποίηση, την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα.
Η επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας για την Ανταγωνιστικότητα και την Ανάπτυξη – Τουρισμός έχει οριστεί για τις 16 Νοεμβρίου 2026.
