Αδειοδοτήσεις, χωροταξικός σχεδιασμός και επενδυτικοί κίνδυνοι
Ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Πέτρος Βαρελίδης, χαρακτήρισε αναγκαία την ολοκλήρωση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Το προηγούμενο πλαίσιο ακυρώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας. “Νομίζω ότι ήταν μια εκκρεμότητα που ήταν αναγκαίο να κλείσει προκειμένου να έχουμε ένα χωροταξικό πλαίσιο το οποίο είναι πολύ κοντύτερα στη σημερινή κατάσταση”, υπογράμμισε.
Συνδέοντας τον χωροταξικό σχεδιασμό με τις διαθέσιμες υποδομές, ο κ. Βαρελίδης ανέφερε: “Υπάρχουν οι διαθέσιμες υποδομές, πρώτα απ’ όλα νερό, όταν μιλάμε για φέρουσα ικανότητα, αυτό σχετίζεται στην πραγματικότητα με τις διαθέσιμες υποδομές. Αν έχεις περισσότερες υποδομές, έχεις μεγαλύτερη φέρουσα ικανότητα. Αν δεν έχεις, έχεις μικρότερη”.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Empiria Group, Αντώνης Ηλιόπουλος, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επενδυτές μετά την εξασφάλιση των απαιτούμενων εγκρίσεων. “Αυτή η αδειοδότηση πολλές φορές δεν σου εγγυάται ότι μπορείς να ολοκληρώσεις την επένδυση που έχεις ξεκινήσει”, είπε. “Μπορεί ξαφνικά να αποφασίσει το υπουργείο να αναστείλει τις εργασίες σε μια επένδυση η οποία είναι σε εξέλιξη. Και ενώ είναι στο 30, στο 50, στο 70%, να γίνει η αναστολή εργασιών, χωρίς να έχει παρανομήσει ή παρατυπήσει ο επενδυτής ή ο κατασκευαστής”.
Αναφερόμενος στις αναστολές οικοδομικών εργασιών στη Σαντορίνη, εκτίμησε: “Αν με ρωτάτε τι νιώθω ή τι πιστεύω, είναι ότι θα δοθεί παράταση της αναστολής περαιτέρω μετά την 1η Ιανουαρίου”.
Ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Domes Resorts, κ. Γιώργος Σπανός, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Μεσόγειος προσελκύει θεσμικούς επενδυτές μετά την πανδημία. “Μετά τον COVID υπήρξε μια μεγάλη στροφή των θεσμικών επενδυτών στην Ευρωπαϊκή Μεσόγειο”. Ωστόσο, περιγράφοντας τη στάση των επενδυτών απέναντι στους αδειοδοτικούς κινδύνους, ανέφερε: “Επενδύουν μόνο σε ξενοδοχεία που λειτουργούν. Ούτε καν κλειστά ξενοδοχεία, να λειτουργούν”.
Η ανάπτυξη και η ποιότητα διαμορφώνουν την αξία των ξενοδοχείων
Η κα Λίλα Τσιτσογιαννοπούλου, Director of Real Estate Advisory της PwC, παρουσίασε συμπεράσματα του δείκτη REPI για την ελληνική κτηματαγορά. Αναφερόμενη στον ξενοδοχειακό κλάδο, δήλωσε: “Στα ξενοδοχεία, η αξία έρχεται από την ανάπτυξη και λιγότερο από τον αριθμό των κλινών”. Όπως πρόσθεσε, “ο κλάδος στρέφεται σε μικρότερες μονάδες, σε υψηλότερου επιπέδου προϊόντα”.
Ο πρόεδρος της SWOT Hospitality Management Company, Στέλιος Κουτσιβίτης, αναφέρθηκε στις προοπτικές των σύνθετων τουριστικών αναπτύξεων και των πολυτελών κατοικιών. “Εγώ νομίζω είναι η μεγάλη ευκαιρία για το άλμα της χώρας σε πιο luxury επενδύσεις”, σημείωσε, αναφερόμενος στους περιορισμούς του νέου χωροταξικού πλαισίου. Στη συνέχεια, πρόσθεσε: “Μέσα από αυτούς τους περιορισμούς, θα έλεγε κάποιος, υπάρχει και μια ευκαιρία για πολύ πιο ποιοτικές αναπτύξεις, πολύ πιο πολυτελείς αναπτύξεις”.
Τη συζήτηση για το νέο χωροταξικό πλαίσιο συντόνισε ο κ. Κώστας Παναγάκης, Principal της Travelworks.
Διεθνή ξενοδοχειακά brands: Αξία για τον ιδιοκτήτη ή πρόσθετο κόστος;
Η δεύτερη συζήτηση της Prodexpo 2026 εξέτασε κατά πόσο τα διεθνή ξενοδοχειακά σήματα δημιουργούν πρόσθετη αξία στην ελληνική αγορά. Η διευθύνουσα σύμβουλος της Premia Hotelinvest, Ναταλία Στραφτή, ανέφερε ότι η απάντηση εξαρτάται από την κατηγορία του ξενοδοχείου.
“Στα ξενοδοχεία μεγάλης δυναμικότητας, ο προορισμός και οι tour operators που αποτελούν το βασικό κανάλι διανομής των δωματίων λειτουργούν λίγο πολύ ως τα ίδια ως brand”. Αντίθετα, στα ακριβότερα ξενοδοχειακά προϊόντα, “ο πελάτης ζητά μια εγγύηση συνέπειας και ποιότητας στην εμπειρία που αγοράζει, και εκεί πραγματικά το brand μπορεί να ξεκλειδώσει πολύ μεγάλη αξία”.
Η κα Στραφτή επισήμανε, ωστόσο, ότι “το brand δεν είναι εξ ορισμού αξία. Κατά τη δική μου άποψη, η αξία αυτή πρέπει να μετριέται με τα δεδομένα του ιδιοκτήτη”.
Ο αντιπρόεδρος της Brookfield Asset Management, Milen Bobchev, ανέφερε ότι τα διεθνή σήματα προσφέρουν πλεονεκτήματα στη διανομή και στην τεχνογνωσία. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν εγγυώνται από μόνα τους υψηλότερη αξία. “Δεν υπάρχει ένα άμεσο premium που μπορείς να αποδώσεις σε ένα εμπορικό σήμα”, δήλωσε. Όπως τόνισε, οι επενδυτές εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στα χαρακτηριστικά και στην ποιότητα του ακινήτου.
Συμβατικές υποχρεώσεις και συνολικό κόστος συνεργασίας
Ο κ. Μύρων Μυλωνάς, Director Deal Advisory της KPMG Ελλάδας, συνόψισε τη θέση του για την επιλογή διεθνών σημάτων με τη φράση: “Επιλεκτικά brand, αλλά όχι αυτόματα”. Εξήγησε ότι η οικονομική αξιολόγηση πρέπει να καλύπτει όλες τις χρεώσεις και τις συμβατικές υποχρεώσεις. Με αυτόν τον τρόπο, ο ιδιοκτήτης μπορεί να εξετάσει εάν η συνεργασία αποφέρει πραγματικό οικονομικό όφελος.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Hotellect Hotel Investment Advisory, Νίκος Χάτζος, επισήμανε κινδύνους στις συμβάσεις με διεθνείς ξενοδοχειακές αλυσίδες. Όπως ανέφερε, οι ιδιοκτήτες “δίνουν πολύ μεγάλη έμφαση στο franchise fee”, παραβλέποντας άλλους όρους που επηρεάζουν την απόδοση της επένδυσης και τη δυνατότητα αποδέσμευσης.
Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη αξιολόγησης όλων των οικονομικών και νομικών όρων, καθώς “το συνολικό κόστος μπορεί να καταστήσει μια συμφωνία λιγότερο ελκυστική από όσο αρχικά παρουσιάζεται”.
Τη συζήτηση για τα διεθνή ξενοδοχειακά brands συντόνισε ο κ. Παύλος Παπαδημητρίου, Director του γραφείου Αθηνών της HVS.
