Η έκθεση επισημαίνει ότι οι επενδύσεις σε υποδομές δεν αρκούν από μόνες τους. Αντίθετα, θεωρεί απαραίτητες και μεταρρυθμίσεις στην αγορά, ώστε να ενισχυθούν η αποτελεσματικότητα, ο ανταγωνισμός και η πρόσβαση των επιβατών στις σιδηροδρομικές υπηρεσίες.
Η προσέγγιση συνδέεται με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 5ης Νοεμβρίου 2025. Στόχος είναι ο ευρωπαϊκός οδικός χάρτης να αποκτήσει πιο συγκεκριμένη εφαρμογή από τα κράτη-μέλη.
Οι βασικοί στόχοι για το ευρωπαϊκό δίκτυο
Η ανάπτυξη των τρένων υψηλής ταχύτητας εντάσσεται σε μια σειρά ευρύτερων προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η εδαφική συνοχή, η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, η κλιματική ουδετερότητα και η στρατηγική αυτονομία.
Σε επίπεδο συνοχής, η ΕΕ επιδιώκει καλύτερες συνδέσεις μεταξύ αστικών κέντρων και απομακρυσμένων περιφερειών. Παράλληλα, η ανάπτυξη του δικτύου μπορεί να ενισχύσει την ευρωπαϊκή σιδηροδρομική βιομηχανία.
Η μετάβαση στις σιδηροδρομικές μεταφορές συνδέεται επίσης με τη μείωση των εκπομπών στις ηπειρωτικές μετακινήσεις. Επιπλέον, εντάσσεται στην προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Η ALLRAIL ζητά ισότιμη πρόσβαση στη χρηματοδότηση
Η ALLRAIL, η συμμαχία ανεξάρτητων σιδηροδρομικών εταιρειών στην Ευρώπη, χαιρέτισε τις θέσεις της Επιτροπής TRAN. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των καθιερωμένων κρατικών φορέων και των νέων ιδιωτικών εταιρειών.
Ένα από τα βασικά ζητήματα αφορά τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η ALLRAIL ζητά ευκολότερη πρόσβαση των νέων εταιρειών σε χρηματοδότηση για αγορά ή μίσθωση τροχαίου υλικού.
Παράλληλα, προτείνει στοχευμένα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Στόχος είναι να υποστηρίζονται επενδύσεις σε τρένα υπό δίκαιους εμπορικούς όρους.
Η συμμαχία ζητά επίσης μια πιο διαφανή και προσβάσιμη αγορά μεταχειρισμένου τροχαίου υλικού. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να αξιοποιείται καλύτερα ο υφιστάμενος στόλος και να αυξάνεται η διαθεσιμότητα συρμών για νέα δρομολόγια.
Επιπλέον, η ALLRAIL θεωρεί αναγκαία τη μη διακριτική πρόσβαση των ανεξάρτητων εταιρειών σε εγκαταστάσεις συντήρησης και άλλες κρίσιμες υποδομές υποστήριξης.
Ανταγωνισμός και υποδομές στο επίκεντρο
Για την ALLRAIL, η ανάπτυξη των τρένων υψηλής ταχύτητας εξαρτάται τόσο από τις νέες υποδομές όσο και από τις συνθήκες λειτουργίας της αγοράς.
Nick Brooks, Γενικός Γραμματέας της ALLRAIL, δήλωσε:
«Οι φιλοδοξίες της Ευρώπης για τις σιδηροδρομικές μεταφορές υψηλής ταχύτητας εξαρτώνται τόσο από τις υποδομές όσο και από τον υγιή ανταγωνισμό. Το κάλεσμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει τώρα να μετατραπεί σε συγκεκριμένα και ουσιαστικά μέτρα.»
Η συζήτηση για τα τρένα υψηλής ταχύτητας μεταφέρεται έτσι πέρα από την κατασκευή νέων γραμμών. Χρηματοδότηση, πρόσβαση σε τροχαίο υλικό, εγκαταστάσεις συντήρησης και συνθήκες ανταγωνισμού αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της ευρωπαϊκής ατζέντας.
