Ο ICAO επισημαίνει ότι οι αεροπορικές μεταφορές έχουν μεταβληθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, επιχειρηματικών μοντέλων, διαδικτυακών διαδικασιών και την αύξηση των διασυνοριακών ταξιδιών. Παράλληλα, η αυξημένη πολυπλοκότητα των ταξιδιωτικών συναλλαγών έχει δημιουργήσει διαφορετικά επίπεδα προστασίας και κενά στην υποστήριξη των επιβατών όταν ένα ταξίδι πραγματοποιείται υπό διαφορετικά εθνικά συστήματα.
Από την πρώτη υιοθέτηση των Core Principles on Consumer Protection του ICAO το 2015, ο κλάδος των αερομεταφορών έχει εξελιχθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τον οργανισμό, οι ταξιδιώτες συχνά δεν γνωρίζουν ποια δικαιώματα έχουν όταν προκύπτουν προβλήματα στο εξωτερικό, ενώ ακόμη και όταν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, η εφαρμογή και η διεκδίκησή τους μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες.
Η ύπαρξη πολλαπλών μεσαζόντων στις σύγχρονες ταξιδιωτικές συναλλαγές αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα πολυπλοκότητας. Σε περίπτωση διαταραχών, μπορεί να μην είναι σαφές ποια εταιρεία έχει την ευθύνη, ενώ οι πληροφορίες που παρέχονται στους επιβάτες ενδέχεται να διαφέρουν ή να είναι αντικρουόμενες. Η ICAO επισημαίνει επίσης ότι ακόμη και ισχυροί εθνικοί κανόνες μπορεί να μην επαρκούν όταν δεν εντάσσονται σε συντονισμένα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων ή δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις διεθνείς υποχρεώσεις.
Διαφορετικές πρακτικές εφαρμογής των κανόνων μεταξύ χωρών προσθέτουν περαιτέρω αβεβαιότητα για επιβάτες, ρυθμιστικές αρχές και αεροπορικές εταιρείες. Η ICAO συνδέει την ανάγκη για μεγαλύτερη συνέπεια με την αύξηση της επιβατικής κίνησης και την αυξανόμενη επιχειρησιακή πολυπλοκότητα των διεθνών αερομεταφορών.
Βασικό σημείο της πρότασης του ICAO είναι η ενθάρρυνση όλων των κυβερνήσεων να καταστούν συμβαλλόμενα μέρη στη Montreal Convention 1999, η οποία παρέχει τη διεθνή νομική βάση για την προστασία των επιβατών. Μέχρι σήμερα, 48 κράτη-μέλη της ICAO δεν έχουν ακόμη καταστεί συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση.
Πέρα από την ενίσχυση αυτής της νομικής βάσης, ο ICAO ζητά από τις κυβερνήσεις να υποστηρίξουν έξι βασικές κατευθύνσεις για την αναμόρφωση του διεθνούς πλαισίου δικαιωμάτων των επιβατών.
Η πρώτη αφορά τη συνέπεια μεταξύ των χωρών, με μεγαλύτερη εναρμόνιση των πλαισίων προστασίας των καταναλωτών, ώστε οι ταξιδιώτες να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ομοιομορφία σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού τους.
Η δεύτερη αφορά την ευθυγράμμιση των εθνικών πολιτικών. Η ICAO ενθαρρύνει τις χώρες να υιοθετήσουν τις Core Principles, να τις ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία και να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές που εφαρμόζονται και τα αποτελέσματά τους.
Η τρίτη κατεύθυνση αφορά τον σαφή καταμερισμό ευθυνών. Τα νομοθετικά πλαίσια θα πρέπει να καθορίζουν τους ρόλους των αεροπορικών εταιρειών, των ενδιάμεσων φορέων και των αεροδρομίων, ώστε να περιορίζεται η αβεβαιότητα σχετικά με το ποιος έχει την ευθύνη σε περίπτωση προβλημάτων.
Η τέταρτη αφορά την έγκαιρη και ακριβή ενημέρωση. Οι επιβάτες θα πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και τους διαθέσιμους τρόπους υποστήριξης, ιδιαίτερα όταν προκύπτουν διαταραχές στα ταξίδια.
Η πέμπτη κατεύθυνση αφορά τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με την ICAO, οι πολιτικές προστασίας των καταναλωτών θα πρέπει να συνδέονται με τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, ώστε οι σχετικές διαδικασίες να είναι συντονισμένες και η υποστήριξη των επιβατών να παρέχεται έγκαιρα.
Η έκτη αφορά την τακτική ανταλλαγή πληροφοριών. Η ICAO προωθεί την ανοιχτή επικοινωνία και την αξιοποίηση των πλατφορμών της για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση προβλημάτων καθώς αυτά εμφανίζονται, με στόχο τη διατήρηση επικαιροποιημένων προτύπων.
Παράλληλα, η ICAO ζητά από τις κυβερνήσεις να υποστηρίξουν την προσπάθειά της για την παροχή επικαιροποιημένης καθοδήγησης και αυξημένης τεχνικής υποστήριξης προς τα κράτη-μέλη. Η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ κυβερνήσεων αποτελεί επίσης μέρος της προτεινόμενης προσέγγισης, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας σε χώρες με διαφορετικά νομικά συστήματα.
Το Worldwide Air Transport Conference θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στο Μόντρεαλ, με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ICAO να καλούνται να καταλήξουν σε κοινή προσέγγιση για την υιοθέτηση και εφαρμογή των προτεραιοτήτων που έχει θέσει ο οργανισμός.
Μετά τη διάσκεψη, κάθε χώρα θα πρέπει να ευθυγραμμίσει το εθνικό της πλαίσιο και τους σχετικούς κανόνες με τις δεσμεύσεις που θα αναλάβει στο πλαίσιο της Worldwide Air Transport Conference.
