Την κοινοβουλευτική πρωτοβουλία συνυπογράφουν η Ράνια Θρασκιά, βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και τομεάρχης Ψυχικής Υγείας, καθώς και ο Πέτρος Παππάς, βουλευτής Κιλκίς και τομεάρχης για τα Άτομα με Αναπηρία και τις Ευάλωτες Κοινωνικές Ομάδες.
Η Ερώτηση βασίζεται σε παρέμβαση της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), η οποία έχει επισημάνει ότι, παρά τις βελτιώσεις που περιλαμβάνει το νέο πρόγραμμα, εξακολουθούν να υφίστανται περιορισμοί για σημαντικό αριθμό δικαιούχων.
Στο κείμενο της Ερώτησης τονίζεται ότι η πρόσβαση στον τουρισμό και στις διακοπές συνιστά θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και συνδέεται άμεσα με την κοινωνική ένταξη, την αξιοπρέπεια, την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής των ατόμων με αναπηρία. “Η ισότιμη πρόσβαση στον τουρισμό, στις διακοπές, στον ελεύθερο χρόνο και στην αναψυχή δεν αποτελεί προνόμιο αλλά θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα. Για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, η δυνατότητα συμμετοχής στην τουριστική δραστηριότητα συνδέεται άμεσα με την κοινωνική ένταξη, την αξιοπρέπεια, την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής τους και προστατεύεται τόσο από το Σύνταγμα όσο και από τη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία”.
Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση στις διακοπές, λόγω του αυξημένου κόστους μετακίνησης, διαμονής, συνοδείας, των ζητημάτων προσβασιμότητας και της συνολικής αύξησης του κόστους ζωής. “Παρά τις διακηρύξεις περί κοινωνικής συνοχής και συμπεριληπτικού τουρισμού, η πραγματικότητα δείχνει ότι σημαντικές κατηγορίες συμπολιτών μας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια ακόμη και στην άσκηση αυτού του στοιχειώδους δικαιώματος. Η οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγεται η αναπηρία, το αυξημένο κόστος μετακίνησης και διαμονής, οι ανάγκες συνοδείας, η προσβασιμότητα των υποδομών και η γενικότερη ακρίβεια καθιστούν τις διακοπές για πολλές οικογένειες ουσιαστικά απρόσιτες”.
Η Ερώτηση αναγνωρίζει ως θετική εξέλιξη την αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης του προγράμματος στα 400 ευρώ για την υψηλή τουριστική περίοδο και στα 600 ευρώ για τη χαμηλή περίοδο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η αύξηση αυτή δεν επαρκεί για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία. “Θετική ασφαλώς μπορεί να θεωρηθεί η αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης του προγράμματος, καθώς το voucher ανέρχεται πλέον στα 400 ευρώ για την υψηλή τουριστική περίοδο και στα 600 ευρώ για τη χαμηλή περίοδο. Πρόκειται για μία βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες εφαρμοές του προγράμματος, η οποία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, η αύξηση του ποσού από μόνη της δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει τις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία”.
Μεταξύ των ζητημάτων που αναδεικνύονται περιλαμβάνεται η ένταξη όλων των ατόμων με ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω στους δικαιούχους του προγράμματος, η πρόβλεψη αυξημένης οικονομικής ενίσχυσης λόγω των πρόσθετων δαπανών που συνεπάγεται η αναπηρία, καθώς και η κατάργηση της διαδικασίας κλήρωσης για τα άτομα με αναπηρία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πρόβλεψη της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που επιτρέπει τη χρήση της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία μόνο μία φορά, είτε από το ίδιο το άτομο είτε από γονέα για λογαριασμό τέκνου του, γεγονός που, σύμφωνα με την Ερώτηση, οδηγεί στον αποκλεισμό οικογενειών με περισσότερα από ένα άτομα με αναπηρία. “Η Συνομοσπονδία αναδεικνύει επίσης μία ακόμη σοβαρή δυσλειτουργία της Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά, είτε από το ίδιο το άτομο με αναπηρία είτε από γονέα για λογαριασμό του τέκνου του. Η ρύθμιση αυτή οδηγεί στον αποκλεισμό οικογενειών στις οποίες υπάρχουν περισσότερα από ένα άτομα με αναπηρία, δηλαδή ακριβώς των οικογενειών που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες”.
Παράλληλα, επισημαίνεται η απουσία πρόβλεψης για τη συμμετοχή συνοδών, στοιχείο που, σύμφωνα με τους βουλευτές, περιορίζει ουσιαστικά τη δυνατότητα αξιοποίησης του προγράμματος από μεγάλο αριθμό δικαιούχων. “Η Κοινή Υπουργική Απόφαση δεν προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής συνοδών δικαιούχων ή ωφελουμένων, παρά το γεγονός ότι για χιλιάδες άτομα με αναπηρία η παρουσία συνοδού αποτελεί απολύτως αναγκαία προϋπόθεση προκειμένου να μπορέσουν να ταξιδέψουν και να πραγματοποιήσουν διακοπές με ασφάλεια και αξιοπρέπεια”.
Οι βουλευτές υπογραμμίζουν ότι ένα πρόγραμμα με τον τίτλο “Τουρισμός για Όλους” θα πρέπει να ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους.
Με την Ερώτηση καλούν τους αρμόδιους υπουργούς να απαντήσουν σε οκτώ ζητήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, την πιθανή τροποποίηση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, τη διεύρυνση των δικαιούχων, την παροχή αυξημένης οικονομικής ενίσχυσης, την εξαίρεση από τη διαδικασία κλήρωσης, τη στήριξη οικογενειών με περισσότερα από ένα άτομα με αναπηρία και τη δυνατότητα συμμετοχής συνοδών στο πρόγραμμα.
