Προτάσεις ΣΕΤΕ για το πλαίσιο διαμόρφωσης της εθνικής πολιτικής για τα αεροδρόμια

Επιστολή με τις προτάσεις του για το πλαίσιο διαμόρφωσης της εθνικής πολιτικής για τα αεροδρόμια απέστειλε ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Ανδρέας Ανδρεάδης, προς τον υπουργό Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Μεταφορών, Υποδομών & Δικτύων, Κωστή Χατζηδάκη και την υπουργό Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη.

Στην επιστολή τα σπουδαιότερα σημεία είναι:

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό και ελπιδοφόρο για την ανάπτυξη του τουρισμού της χώρας ότι για πρώτη φορά γίνονται συγκροτημένες και συντονισμένες ενέργειες από διαφορετικά Υπουργεία (Υποδομών - Μεταφορών, Τουρισμού) και φορείς (ΥΠΑ, ΤΑΙΠΕΔ), αλλά και διαβούλευση με τον ιδιωτικό τομέα, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ποιοτικότερη και ανταγωνιστικότερη λειτουργία των αεροδρομίων που θα αποφέρει σίγουρα περισσότερες πτήσεις από περισσότερους αερομεταφορείς ανάπτυξη και απασχόληση.

Πρόσφατα ο συντονιστής αεροδρομίων, ο κ. Π. Παπαδημητρίου, παρουσίασε τις παρακάτω κατευθύνσεις ως τις βασικές αρχές της ρυθμιστικής πολιτικής που είναι υπό διαμόρφωση:

1. Προτεραιότητα της Πολιτείας είναι η ανταγωνιστικότητα, τόσο των χρεώσεων, όσο και της ποιοτικής λειτουργίας των αεροδρομίων.
2. Προκειμένου να οριστεί η ανταγωνιστικότητα στην τιμολογιακή πολιτική, θα υπάρχει σύγκριση με ανταγωνιστικά αεροδρόμια αντίστοιχης ποιότητας / μεγέθους σε χώρες της περιοχής μας.
3. Η ιδιωτικοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων, θα γίνει με παραχωρήσεις σε ιδιώτες των 20 περίπου μεγαλυτέρων αεροδρομίων της χώρας, ομαδοποιημένα σε groups που θα ορίσει το ΤΑΙΠΕΔ και το Υπουργείο Ανάπτυξης.
4. Κατά την παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων θα θεσμοθετηθεί price cap (μέγιστη τιμολόγηση) που θα περιορίζει τους αναδόχους.
5. Αναδιοργάνωση της ΥΠΑ με τον διαχωρισμό της ελεγκτικής της λειτουργίας σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών.

Ο ΣΕΤΕ είναι σύμφωνος με αυτές τις βασικές κατευθύνσεις και πιστεύει ότι τα αποτελέσματα αυτών των αλλαγών θα είναι ιδιαίτερα θετικά για τη χώρα, εφόσον παράλληλα ισχύσουν τα κατωτέρω:

Άμεση αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της τιμολογιακής πολιτικής του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας, της Αθήνας, που παρουσιάζει την σημαντικότερη κάμψη στην επιβατική του κίνηση, παράλληλα άμεση εφαρμογή της αρχής του benchmarking με τους ανταγωνιστές (με κύριο και κοντινότερο την Κωνσταντινούπολη). Εδώ πρέπει να καταγραφεί η ορθότερη κατά την άποψη του ΣΕΤΕ στρατηγική της Τουρκίας, που ακολουθεί ανταγωνιστική πολιτική χρεώσεων με στόχο την αναβάθμιση του αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης ως κόμβου της ευρύτερης περιοχής. Όσο για τη βιωσιμότητα των εταιριών που λειτουργούν στο αεροδρόμιο, είναι προφανές, ότι για να είναι εφικτή η μείωση των τελών, είναι απαραίτητη η επαρκής επέκταση της συμβατικής περιόδου παραχώρησης (πέραν του 2026) και οι όροι αυτής, όσο και ο γενικότερος σχεδιασμός του ΤΑΙΠΕΔ σε σχέση με τις μετοχές του δημοσίου στο ΔΑΑ. Μόνο τότε θα δημιουργηθεί η δυνατότητα / υποχρέωση μείωσης των τελών από την Κοινοπραξία.

Κατά την πρώτη τριετία παραχώρησης των περιφερειακών αεροδρομίων, οπότε πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι βελτιωτικές επενδύσεις που θα αποτελούν υποχρέωση των αναδόχων, δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση οι χρεώσεις να είναι μεγαλύτερες από τις σημερινές, σε αεροδρόμια μάλιστα με υψηλά περιθώρια ανάπτυξης θα ήταν καλό να υπάρξει πρόβλεψη ακόμη και χαμηλότερων χρεώσεων με στόχο το κύριο ζητούμενο, δηλαδή την ταχεία τουριστική ανάπτυξη. Οι χρεώσεις αυτές πρέπει να παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα τουλάχιστον για 2 ακόμη έτη μετά την ολοκλήρωση των βελτιωτικών επενδύσεων, συνολικά δηλαδή 5 έτη από την παραχώρηση. Μετά την πενταετία, η τιμολόγηση θα πρέπει να είναι στα ίδια επίπεδα με αντίστοιχου τύπου μεγέθους και ποιότητας αεροδρόμια σε γειτονικές χώρες με κύριο ανταγωνιστή την Τουρκία.
Η ομαδοποίηση των αεροδρομίων προς ιδιωτικοποίηση δεν πρέπει να δημιουργεί επικίνδυνες γεωγραφικές αποκλειστικότητες. Όπως για παράδειγμα δεν πρέπει τα δύο μεγαλύτερα αεροδρόμια της Κρήτης (Ηράκλειο & Χανιά) να είναι στην ίδια ομάδα.

Πρέπει να εξασφαλιστεί επειγόντως η ανακατανομή κονδυλίων δεσμευμένα από τον προϋπολογισμό του κράτους για αεροδρόμια τα οποία δεν έχουν άμεση ανταποδοτικότητα για τον τουρισμό της χώρας, προς τα μεγάλα αεροδρόμια που είναι ήδη κορεσμένα και δυσλειτουργικά (Ηράκλειο, Κως, Ρόδος, Μύκονος, Σαντορίνη). Η ανακατανομή αυτή θα αυξήσει την αξία των αεροδρομίων και θα βοηθήσει και στην αποτελεσματικότερη προσέλκυση επενδυτών για τον επικείμενο διαγωνισμό.

Τα μικρότερα αεροδρόμια (15 - 20) τα οποία θα παραμείνουν στην διαχείριση του Δημοσίου να μπουν σε ένα νομικό πρόσωπο, ιδιωτικού δικαίου, με ιδιωτικό management, ιδιοκτησίας του Δημοσίου. Με αυτό τον τρόπο η αυτοδιαχείρισή τους στα πλαίσια του Δημοσίου, θα βελτιωθεί σημαντικά, αλλά και παράλληλα θα ολοκληρωθεί η υποχρέωση, που είναι μέρος του Ευρωπαϊκού Κανονισμού, για διαχωρισμό της ελεγκτικής λειτουργίας της ΥΠΑ σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών.

Η παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων δεν θα πρέπει να επηρεάσει την ισχύ των πρόσφατων συναφθέντων συμβάσεων των εταιρειών επίγειας εξυπηρέτησης στα περιφερειακά αεροδρόμια. Η λειτουργία του ανταγωνισμού στην επίγεια εξυπηρέτηση έχει συντελέσει στην σημαντική μείωση του κόστους και στην προσέλκυση περισσότερων πτήσεων και εταιριών. Παράλληλα, οι εταιρίες έχουν προβεί πρόσφατα σε σημαντικές επενδύσεις προκειμένου να αναλάβουν τις υποχρεώσεις που έχουν απέναντι στο Δημόσιο.

Το βήματα αυτά, είναι απαραίτητα,  για την περαιτέρω βελτίωση της σχέσης αξίας /τιμής του ελληνικού τουριστικού προϊόντος,  για την ελάφρυνση του κόστους εσωτερικής μεταφοράς και για την βιωσιμότητα των αερομεταφορέων.

Ο ΣΕΤΕ επισημαίνει ότι θα είναι μέγα λάθος αν ο πολύ μικρός συγκριτικά σε οικονομική σημασία στόχος της μεγιστοποίησης του τιμήματος παραχώρησης αποτελέσει προτεραιότητα γιατί με βεβαιότητα θα κοστίσει στην ανάπτυξη, την απασχόληση και τα δημόσια έσοδα ενός κλάδου που αποτελεί σήμερα το 16% του ΑΕΠ με πρόβλεψη και δυνατότητα να φτάσει πολύ ψηλότερα.

Τέλος, τονίζει είναι απαραίτητο ότι δεν πρέπει η διαμόρφωση της μακροχρόνιας στρατηγικής να καθυστερήσει τις μικρές, αλλά πολύ σημαντικές παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στα (5 - 6) βασικά περιφερειακά αεροδρόμιά μας -φέτος στοχευμένα- ώστε να αντιμετωπιστούν κάποιες βασικές αδυναμίες ενόψει της τουριστικής περιόδου του 2013.