Οι δύο οργανώσεις αναγνωρίζουν ότι οι ρυθμιστικές ανισορροπίες μεταξύ των βραχυχρόνιων μισθώσεων και των παραδοσιακών παρόχων καταλυμάτων έχουν καταστεί βασικός παράγοντας στρεβλώσεων στις αγορές στέγης σε πολλές πόλεις.
Υπογραμμίζεται ότι από το 2014, οι Ευρωπαίοι Κοινωνικοί Εταίροι, HOTREC και EFFAT, ανταλλάσσουν τακτικά απόψεις σχετικά με τον αντίκτυπο στον ευρωπαϊκό τομέα φιλοξενίας της λεγόμενης “οικονομίας διαμοιρασμού” ή “οικονομίας πλατφορμών”, στο πλαίσιο του κλαδικού κοινωνικού διαλόγου. Η συνεργασία αυτή οδήγησε σε κοινές δηλώσεις που αποτυπώνουν κοινό πλαίσιο ανησυχίας.
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων έχουν εξελιχθεί σε ταχέως αναπτυσσόμενο στοιχείο του τουριστικού οικοσυστήματος. Σε περιοχές με ήδη επιβαρυμένες αγορές στέγης, η επέκτασή τους έχει συμβάλει στη μείωση της προσφοράς μακροχρόνιων μισθώσεων και σε περαιτέρω αυξήσεις των τιμών ενοικίασης και πώλησης1.
Παρά την αυξανόμενη επαγγελματοποίησή τους, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκώς ρυθμισμένες και εποπτευόμενες. Το ρυθμιστικό αυτό κενό, σε σύγκριση με τα αυστηρότερα πλαίσια που ισχύουν για τους παραδοσιακούς παρόχους καταλυμάτων, έχει συμβάλει στην ταχεία εξάπλωσή τους και έχει δημιουργήσει προκλήσεις όπως αθέμιτο ανταγωνισμό, αδήλωτη εργασία, κινδύνους ασφάλειας και προστασίας, μη δηλωθέντα φορολογικά έσοδα και φοροδιαφυγή, μη ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη και αυξανόμενη πίεση στις τοπικές αγορές στέγης.
Η HOTREC και η EFFAT επισημαίνουν ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της φιλοξενίας επηρεάζονται από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την έλλειψη στέγης, γεγονός που αυξάνει την πίεση στον κλάδο, ενισχύει το κόστος διαβίωσης και περιορίζει την πρόσβαση σε κατάλληλη κατοικία κοντά στον χώρο εργασίας. Ιδιαίτερα ευάλωτοι χαρακτηρίζονται οι εργαζόμενοι με άτυπα ωράρια, καθώς και οι εποχικοί και οι μετανάστες εργαζόμενοι.
Οι δύο οργανώσεις χαιρετίζουν το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση και την ανακοινωθείσα Πράξη για την Προσιτή Στέγαση, τα οποία αναγνωρίζουν τις στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και τις ρυθμιστικές ανισορροπίες μεταξύ βραχυχρόνιων μισθώσεων και ξενοδοχείων. Τα ξενοδοχεία υπόκεινται ήδη σε εκτεταμένες εθνικές υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανομένων όρων εργασίας και απασχόλησης, προτύπων, κανόνων ασφάλειας και προστασίας, φορολογικών υποχρεώσεων, ευθύνης, καταγραφής επισκεπτών και προστασίας καταναλωτών.
Θέσπιση Συγκρίσιμων Υποχρεώσεων
Η κάλυψη του υφιστάμενου ρυθμιστικού κενού, μέσω της θέσπισης συγκρίσιμων
υποχρεώσεων για τις ΒΜΑ και τα ξενοδοχεία, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την
αποτελεσματική αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης που συνδέεται με την εξάπλωση των
βραχυχρόνιων μισθώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, και επιπλέον των μέτρων που ανακοίνωσε η
Επιτροπή, η HOTREC και EFFAT η καλούν τους νομοθέτες της ΕΕ να διασφαλίσουν ότι η επικείμενη
νομοθετική πράξη:
- Διασφαλίζει συνεπή και αποτελεσματική εφαρμογή του υφιστάμενου Κανονισμού για τις ΒΜΑ σε όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας επιβολής υποχρεώσεων
συμμόρφωσης όπου η εφαρμογή παραμένει άνιση - Παρακολουθεί τον αντίκτυπο των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση, χρησιμοποιώντας εναρμονισμένους δείκτες·
- Εισάγει μέτρα για την επίτευξη συγκρίσιμου επιπέδου απαιτήσεων υγείας, ασφάλειας και προστασίας με εκείνες που ήδη ισχύουν για τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες των τουριστικών
καταλυμάτων, τόσο για καταναλωτές/επισκέπτες όσο και για εργαζόμενους, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές - Προωθεί τον θεμιτό ανταγωνισμό και αντιμετωπίζει το κοινωνικό ντάμπινγκ, διασφαλίζοντας ίση μεταχείριση ως προς τους μισθούς, τις συνθήκες εργασίας, την απασχόληση και την
κοινωνική ασφάλιση, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των συλλογικών δικαιωμάτων μεταξύ των εργαζομένων στη φιλοξενία που απασχολούνται από παραδοσιακούς παρόχους
καταλυμάτων και εκείνων που απασχολούνται σε βραχυχρόνιες μισθώσεις - Διασφαλίζει ότι βασικές ρυθμιστικές υποχρεώσεις εφαρμόζονται τόσο στους επαγγελματίες οικοδεσπότες όσο και στους ιδιώτες, λαμβάνοντας υπόψη την κλίμακα και τον οικονομικό
χαρακτήρα της δραστηριότητας - Ενισχύει την επιβολή μέσω επαρκών πόρων, αποτελεσματικής πρόσβασης σε δεδομένα καισαφών αρμοδιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών πλατφορμών, ώστε:
– να προστατεύονται αποτελεσματικά οι καταναλωτές,
– να γίνονται σεβαστά και να εφαρμόζονται τα δικαιώματα των εργαζομένων, και
– να λειτουργούν οι υπεύθυνες επιχειρήσεις με πραγματικά ίσους όρους
ανταγωνισμού.
Η HOTREC και η EFFAT αναφέρουν ότι η ενσωμάτωση των παραπάνω στοιχείων στη νομοθετική πρόταση θα υποστηρίξει την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Προσιτή Στέγαση, θα ενισχύσει τον θεμιτό ανταγωνισμό στην Ενιαία Αγορά, θα προστατεύσει θέσεις εργασίας στον τομέα της φιλοξενίας και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
1 . Πρόσφατη έρευνα (study) αναδεικνύει ισχυρή χωρική συσχέτιση μεταξύ της έντασης των βραχυχρόνιων μισθώσεων (ΒΜΑ) και του κόστους στέγασης στη Ρώμη. Μελέτη του 2025 αναφέρει ότι κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα στο μερίδιο των καταχωρίσεων Airbnb σε μια γειτονιά, αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 16,4 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο στις ζητούμενες τιμές πώλησης, καθώς και σε σημαντικές αυξήσεις στα ζητούμενα ενοίκια σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση ΒΜΑ.
Παρόμοια πρότυπα παρατηρούνται και σε άλλες πόλεις με ακραίο κορεσμό βραχυχρόνιων μισθώσεων: στη Μάλαγα, τα ενοίκια σε επίπεδο πόλης αυξήθηκαν κατά 66% μεταξύ 2021 και 2025, με περιοχές υψηλής πυκνότητας ΒΜΑ, όπως το Centro και η Carretera de Cádiz, να ξεπερνούν αυξήσεις της τάξης του +66–70%. Αντίστοιχα, στη Βαλένθια καταγράφηκε αύξηση 76% σε επίπεδο πόλης, με ιστορικές συνοικίες, όπως η Ciutat Vella και η Extramurs, να υπερβαίνουν το +80–90% την ίδια περίοδο. Οι τάσεις αυτές υπογραμμίζουν τη σύνδεση μεταξύ της εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων και της κλιμακούμενηςπίεσης για προσιτή στέγαση στα τουριστικά επιβαρυμένα αστικά κέντρα.
