Σύμφωνα με την Περιφέρεια η ανάλυση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και της Δέουσας Εκτίμησης καταδεικνύει ότι το Σχέδιο αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Η χωρική διαφοροποίηση των πολιτικών, η ενσωμάτωση των περιοχών Natura 2000 και η σύνδεση των κατευθύνσεων του τουριστικού σχεδιασμού με τις ανάγκες του φυσικού περιβάλλοντος διαμορφώνουν ένα συνεκτικό πλαίσιο που προωθεί την ισόρροπη και περιβαλλοντικά υπεύθυνη ανάπτυξη.
Η Περιφέρεια διαθέτει σημαντικά φυσικά και πολιτιστικά πλεονεκτήματα, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν χωρίς να υποβαθμιστούν, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστούν εξειδικευμένα μέτρα προστασίας στις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής ευαισθησίας, όπου οι πιέσεις είναι ήδη οξυμένες. Οι χωρικές ρυθμίσεις και οι κατευθύνσεις του Σχεδίου πρέπει να εφαρμοστούν με αυστηρή περιβαλλοντική εποπτεία, καθώς η διατήρηση των οικοτόπων και της βιοποικιλότητας προϋποθέτει αποτελεσματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης, έλεγχο της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων και συστηματική αξιολόγηση των επιπτώσεων. Παράλληλα, η μετάβαση σε ένα μοντέλο πράσινης και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης είναι τόσο αναγκαία όσο και εφικτή, με την αξιοποίηση ήπιων μορφών τουρισμού, την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής, την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και την ανάπτυξη πράσινων υποδομών.
Λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη περιβαλλοντική ευαισθησία, τις αναπτυξιακές ανάγκες και τις χωρικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, προτείνονται τα παρακάτω μέτρα – προτάσεις ανάλογα την κλίμακα μεγέθους των τουριστικών μονάδων προς ενσωμάτωση στο τελικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με στόχο τη διασφάλιση της βιώσιμης, ισόρροπης και περιβαλλοντικά υπεύθυνης ανάπτυξης:
-Καθιέρωση μηχανισμού αξιολόγησης φέρουσας ικανότητας ανά τουριστικό προορισμό με υποχρεωτική εκπόνηση Δεικτών Φέρουσας Ικανότητας (ΔΦΙ) για ορεινές, παράκτιες και προστατευόμενες περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, με έμφαση σε περιοχές υψηλής οικολογικής και πολιτιστικής αξίας (Όρος Οίτη, Παρνασσός, Μαλιακός Κόλπος, Ευβοϊκός, κλπ), οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται ως προϋπόθεση για τη χωροθέτηση νέων τουριστικών επενδύσεων.
-Εξειδίκευση όρων και περιορισμών για τουριστική ανάπτυξη σε περιοχές Natura 2000 κλιμακωτά ανά μέγεθος τουριστικής μονάδας.
Ειδικότερα προτείνεται σε περιοχές Natura 2000:
-Να απαγορεύεται η υπερανάπτυξη δραστηριοτήτων ή εγκαταστάσεων που αλλοιώνουν σημαντικά την ακεραιότητα των τύπων οικοτόπων και των ειδών προτεραιότητας,
-Κάθε παρέμβαση να συνοδεύεται από πλήρη υποβολή και έγκριση μελέτης Δέουσα Εκτίμηση και ειδικά μέτρα αποφυγής ή και μετριασμού.
– Έμφαση στην ενίσχυση μορφών ήπιου, ειδικού και θεματικού τουρισμού με προώθηση μορφών τουρισμού υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως οικοτουρισμός, ορεινός και πεζοπορικός τουρισμός, πολιτιστικός και θρησκευτικός τουρισμός (Δελφοί, Μονές Οίτης, ιστορικές διαδρομές), αγροτουρισμός και τουρισμός εμπειρίας. Οι μορφές αυτές είναι συμβατές με το φυσικό περιβάλλον και ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες χωρίς παραγωγή υπερβάλλουσας περιβαλλοντικής πίεσης.
– Ενίσχυση συντονισμού μεταξύ χωρικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού. Προτείνεται η δημιουργία Περιφερειακού Μηχανισμού Συντονισμού Τουρισμού – Περιβάλλοντος, με συμμετοχή των Δήμων, των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών και των επαγγελματικών φορέων με αρμοδιότητες όπως η παρακολούθηση των τουριστικών πιέσεων και των οικοσυστημάτων Natura, εισηγήσεις για χωροταξικές ρυθμίσεις και έγκαιρη διαχείριση συγκρούσεων χρήσεων γης.
– Πρόβλεψη υποχρεωτικών υποστηρικτικών υποδομών πριν την αδειοδότηση μεγάλης κλίμακας τουριστικών μονάδων, ειδικά σε περιοχές με ανεπαρκή δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης αποβλήτων, οδικής πρόσβασης και υγειονομικής κάλυψης, να ζητείται η υποχρέωση τεκμηρίωσης ότι οι υποδομές μπορούν να υποστηρίξουν την αυξημένη τουριστική δραστηριότητα χωρίς να επηρεάζονται τα φυσικά συστήματα. Η πρόβλεψη αυτή να λαμβάνει υπόψη το μέγεθος της τουριστικής μονάδας δίνοντας προτεραιότητα σε μικρού μεγέθους τουριστικές μονάδες, χωρίς την υλοποίηση της παραπάνω απαίτησης.
-Πρόταση για δημιουργία αντικινήτρων υλοποίησης παραθεριστικής κατοικίας σε περιοχές όπως οικολογικούς διαδρόμους, παράκτιες ζώνες υψηλής δυναμικής, ορεινές ζώνες Natura και περιοχές με κορεσμό υφιστάμενης δόμησης.
– Ενίσχυση της προστασίας του πολιτιστικού και αρχαιολογικού αποθέματος. Προστασία αρχαιολογικών τοπίων υψηλής αξίας (π.χ. Δελφοί), απαγόρευση οχλουσών δραστηριοτήτων στην οπτική ζώνη μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, και προώθηση πολιτιστικών διαδρομών σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού.
– Συστηματική παρακολούθηση σωρευτικών επιπτώσεων από τον τουρισμό, τις υδατοκαλλιέργειες, τις ενεργειακές υποδομές, καθώς η Στερεά Ελλάδα διαθέτει περιοχές όπου οι πιέσεις αυτές συνδυάζονται (π.χ. Μαλιακός, παράκτιες ζώνες Εύβοιας κλπ) και απαιτείται αυστηρή και τεκμηριωμένη διαχείριση. Γενικά προτείνεται η απαγόρευση εγκατάστασης νέων ΑΠΕ σε περιοχές τουριστικής ανάπτυξης ειδικά όταν αυτές γειτνιάζουν ή βρίσκονται εντός ζωνών προστατευόμενων περιοχών NATURA.
– Διασφάλιση ότι οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Τουρισμού ανάλογα και την δυναμικότητα των προς υλοποίηση νέων τουριστικών μονάδων, να μην υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα του τοπίου. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η εισαγωγή ορίου μέγιστης κλίμακας ανάπτυξης ανά περιοχή, η αυστηρή τεκμηρίωση για την περιβαλλοντική και λειτουργική επάρκεια, καθώς και η υποχρέωση εφαρμογής πράσινων υποδομών και ενεργειακά αποδοτικών λύσεων.
– Θέσπιση της υποχρέωσης αξιολόγησης κινδύνου κλιματικής αλλαγής για νέες τουριστικές εγκαταστάσεις αναλόγως της δυναμικότητας αυτών, ιδίως σε περιοχές παράκτιες (αύξηση στάθμης θάλασσας), δασικές (κίνδυνος πυρκαγιάς) και ορεινές (διάβρωση).